Harde handhaving

Indicator Aantal ingezette instrumenten harde handhaving
Indicatornr. 28
Frequentie Jaarlijks
Meeteenheid Aantal ingezette instrumenten
Meetmethode Registratie door omgevingsinspectie
Brondata Download brondata

Omschrijving

Bevoegde verbalisanten kunnen op verschillende manieren optreden wanneer zij inbreuken of misdrijven vaststellen op de regelgeving inzake onroerend erfgoed. Dit kan ook het geval zijn wanneer een overtreder geen gevolg gaf aan meerdere aanmaningen die door bevoegde personen al eerder werden verstuurd.

Diensten bevoegd voor het handhavingsbeleid zijn de reguliere politiediensten, inspecteurs onroerend erfgoed, gemeentelijke ambtenaren of ambtenaren van intergemeentelijke samenwerkingsverbanden die aangeduid zijn als bevoegd verbalisant.

Het Onroerenderfgoeddecreet introduceerde bestuurlijke handhavingsinstrumenten die opgelegd kunnen worden door gewestelijke inspecteurs of door gemeentelijke ambtenaren die daartoe bevoegd zijn. Daarnaast bestaat er al langer de gerechtelijke handhaving. Het beleid dat de Vlaamse regering uitstippelt over de inzet van de verschillende handhavingsinstrumenten is openbaar gemaakt in een handhavingsprogramma.

De bestuurlijke maatregelen in het kader van handhaving bestaan uit:

Wanneer een inbreuk op het Onroerenderfgoeddecreet zonder samenloop met een misdrijf wordt vastgesteld wordt een verslag van vaststelling opgemaakt. Inbreuken onroerend erfgoed betreffen voornamelijk administratieve verplichtingen en worden gesanctioneerd met een exclusieve bestuurlijke geldboete.

Een misdrijf is ernstiger van aard waardoor na een vaststelling een proces-verbaal wordt opgesteld. Na de vaststelling van een proces-verbaal kan de gerechtelijke bestraffing bestaan uit:

  • een alternatieve bestuurlijke geldboete;
  • een herstelvordering;
  • een terugvordering van een eerder verkregen premie.

De indicator telt op het einde van elk jaar het aantal ingezette instrumenten harde handhaving. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen bestuursdwang, last onder dwangsom, stakingsbevel, minnelijke schikking, verslag van vaststelling, exclusieve bestuurlijke geldboete, proces-verbaal, alternatieve bestuurlijke geldboete, herstelvordering en terugvordering van premies.

Grafische voorstelling

Tabel

jaar Alternatieve bestuurlijke geldboete Bestuursdwang Exclusieve bestuurlijke geldboete Last onder dwangsom Minnelijke schikking Terugvordering premie Verslag van vaststelling
2015 0 0 0 0 5 1 0
2016 0 0 0 0 1 1 0
2017 1 0 2 0 3 1 1
2018 2 0 0 0 5 0 0
2019 0 0 0 0 6 0 0

Toelichting

De inspectiediensten maakten in 2019 122 processen- verbaal op voor misdrijven op de regelgeving Onroerend Erfgoed. Dit is een lichte daling tegenover 2018. Het merendeel van de processen - verbaal had betrekking op het niet naleven van het actiefbehoudsbeginsel of het passiefbehoudsbeginsel, het niet naleven van de toelatings- en/ of vergunningsplicht, het instandhouden van schade aan erfgoedwaarden, het toestaan door de zakelijkrechthouder dat een misdrijf wordt gepleegd of in stand gehouden, maar ook het niet naleven van de regelgeving inzake metaaldetectie of toevalsvondsten.

Het Onroerenderfgoeddecreet kent slechts weinig overtredingen die we kunnen aanduiden als inbreuk. Bijvevolg maakten de inspectiediensten geen verslagen van vaststelling op.

Het aantal stakingsbevelen daalde naar 4. In 2018 legden de inspectiediensten 8 stakingsbevelen op. In 11 dossiers eiste inspectie een herstelvordering.

Slechts twee soorten misdrijven komen volgens het Onroerenderfgoeddecreet in aanmerking voor het opleggen van een alternatieve bestuurlijke geldboete, namelijk het voortzetten van handelingen in strijd met een uitvoerbaar stakingsbevel en het gebruik van metaaldetectoren zonder erkenning als metaaldetectorist of in afwijking van de Code van Goede Praktijk.

In 2019 legden inspectiediensten geen bestuurlijke geldboetes op.

In 6 dossiers sloten overtreders een minnelijke schikking af met de inspectiediensten.

De inspectiediensten vorderden geen premies terug in 2019. De diensten maakten ook geen gebruik van de instrumenten bestuursdwang en last onder dwangsom.

Timing

Einddatum huidige meting 31-12-2019
Meetfrequentie Jaarlijks
Datum publicatie meting 30-04-2020
Datum publicatie volgende meting 30-04-2021

Referentie